Identiteit tot op het bot

Bij identiteit denk ik toch al gauw aan mijn diepste zijn of mijn wezen. Dat ben ik gewend. Zo ben ik opgevoed. Graven in mijn eigen ziel, eventueel met behulp van boeken of gesprekken met experts. Dan ontdek ik mijn diepste innerlijk. En ik word me steeds meer bewust van wie ik echt ben. Er zijn al heel wat mensen die zichzelf zo hebben ontdekt, hun diepste ik. Identiteit laat zich dan samenvatten in bijvoorbeeld diepste drijfveren, aanleg en waarden.
Maar het klopt niet met de Bijbel. We bestaan uit vlees en bot en zijn geschapen vanuit stof. En dat we leven, dat is van God en door God.

Er is een Hebreeuws woord dat dit fantastisch uitdrukt. Het gaat om het woordje ‘etsem’. Een woordje met twee betekenissen die wij westerlingen niet zo snel met elkaar zouden verbinden. Etsem betekent bot, been of gebeente, maar ook zelf of de persoon zelf. Is er verband tussen bot en zelf, tussen been en identiteit?
Twee voorbeelden: Als Adam Eva voor het eerst ziet, roept hij blij verrast uit: Dit is been van mijn been. In deze tekst zit het woord etsem. Daarmee heeft Adam het niet over het skelet van Eva, maar over haar mens-zijn. Mens-tot-op-het-bot. Typisch een mens, zoals Adam zelf. Eva heeft een menselijke identiteit; ze heeft menselijk bot. (Gen. 2)
Ook de profeet Ezechiël weet dat dode beenderen door God weer tot een mens gemaakt kunnen worden als hij dit ziet gebeuren in het dal met dorre beenderen (Ez. 37). God vraagt hem vooraf: Kunnen deze beenderen leven? Hij antwoordt: U weet het. Geen twijfel bij de profeet die immers weet dat God dit al eerder deed bij de schepping: uit stof levende mensen maken!

In de Bijbel heeft bot dus verband met identiteit. Bot is van zichzelf dor en droog, maar God kan er leven en identiteit aan geven. God kan een been aanraken, toespreken en er identiteit aan verlenen. Een mens (met identiteit) staat dus niet op eigen benen, maar op ‘benen’ die zijn toegesproken door zijn Schepper.
Die benen hebben geen kracht van zichzelf, want van zichzelf zijn ze dor en droog, stof. Ze krijgen een menselijke identiteit door de aanraking van God, Zijn betrokkenheid, Zijn Woord.

Een dijk van een inzicht, verborgen in zo’n prachtig Hebreeuws woord. Maar het is meer dan alleen een inzicht. Als mens kan ik antwoorden. Adam en Ezechiël doen het me voor. Ze wandelen met God. In eenvoud. Ze leven hun identiteit. Levend, creatief, met diepe zelfkennis, omdat ze verbonden zijn aan God. Verbonden tot op het bot.

17 reacties op “Identiteit tot op het bot

  1. Ik lees dit vanochtend en raak diep ontroerd van de betekenis van het hebreeuwse woord. Etsem. Verbonden aan God .Mooi hoe je dit schrijft, ik neem dit mee vandaag en ga in gesprek met Godl.;
    Dank voor je blog.

  2. Mooi, Wim!
    Wat het zo mogelijk nog mooier maakt, is de relatie met het werkwoord `atsam – dezelfde letters als `etsem. Beide werden in het plaatjes-schrift uit de tijd van de aartsvaders en Mozes geschreven als: oog (zien) – graan- of rietplant – water (overvloed, meervoud). Ik lees daarin: veel korenaren zien, als wanneer je een korenveld overziet. De betekenis is: talrijk, machtig/krachtig zijn. Elke korenaar heeft op zichzelf maar een beperkte kracht of macht en is kwetsbaar, maar samen met velen zijn ze machtig. Voor mij illustreert ook dat die verbondenheid – met God en anderen – die aan de basis ligt van de sterkte van ons bot, van onze ‘ruggengraat’.

  3. Ik heb de hele dag op dit stukje lopen kauwen, was er vanmorgen direct al diep door geraakt. Vooral die uitspraak van Adam zo uitgelegd te zien. Had het altijd erg letterlijk genomen en nu heeft het een andere dimensie gekregen.

    1. Ja, dat heeft mij ook verbaasd, in eerste instantie. En toch is het zo begrijpelijk en logisch om het zo uit te leggen, als je het eenmaal gehoord hebt…. Erg kostbaar, juist in zijn eenvoud.

  4. Hoi Wim, wat mooi om te lezen dat je dit aan het ontdekken bent. Zelf ervaar en leer ik elke week meer en meer in de sjoel hoe ik dichter bij mezelf en G’d kom. Ook de joodse feestdagen hebben zoveel symboliek en betekenis. Te veel voor een mensenleven on dit te bevatten. Hoe groot is YHWH.

    1. Ha Maaike, in de sjoel zit je dicht bij het vuur, om met dit soort zaken bezig te zijn.
      Lijkt me erg inspirerend. Veel zegen en hartelijk dank voor je reactie!

  5. Mooi stuk. Omdat ik het Hebreeuws niet machtig ben, was dit nieuw.
    Met recht een dijk van een inzicht!

  6. Adam was vast niet zo enthousiast over de met vlees omkleedde botten geweest (Eva) als G’d die miet Zijn Ruach (Geest) niet gevuld en tot leven had gebracht. Ik lees hier veel verbaasde en verwonderde reacties, vreugde hierin ervaren. Prachtig. Mijn vraag als coach is steeds weer hoe mensen te helpen in deze waarheden, die soms helaas slechts weet-waarheden zijn en geen LEVEN geven, hun leven , hun vrede, hun vreugde te vinden in een maatschappij die Identiteit en Persoonlijkheid anders ziet. Samen met die “uitgedroogde” mens te zoeken naar wat dat tot Leven komen tegenhoudt en die bolwerken samen met G’d en Zijn Geest te slechten. Ook in mijn eigen leven was, is en blijft dat een groeiproces, steeds opnieuw.

    1. Beste Ellen, wat een mooie en doorleefde reactie. Daar ben ik erg blij mee. Ik wil hier graag eens met jou over verder doorpraten. Want inzicht is mooi. Maar wat is er mooier dan het uitleven als mens en als coach!? Dus wat mij betreft, tot later. Maar ik zal het vanaf vandaag nog wel eens gaan herlezen en herkauwen, deze reactie 🙂 groetjes Wim

  7. Wauw Wim,

    Wat spreek jij mij weer aan met deze rake overweging, net als de fijne en mooie reacties hierop.
    Het (samen) beslechten van bolwerken die een levend leven deels blokkeren lijkt niet eenvoudig.
    Bij het zoeken naar naar de eigen identiteit sluit de mens zich immers eerder af voor Zijn Geest, net als voor die andere ander, op zoek naar levend leven.

    Zo mocht ik eens met jou en Hem wandelen in de Geest van Jezus die het LEVEN is en geeft. In deze verbinding mag Zijn Geest in mij en zoveel mogelijk mensen wonen, die al wandelend tot hun eigen bestemming komen. Overgave aan het geloof is kinderlijk eenvoudig als remedie tegen uitdroging en zielloze rationalisaties over het het eigen ego.
    In deze overgave schuilt die verbinding tot op het bot, met onze God die met Zijn genade onze zielen wil bewonen.

    1. Ha Herman, leuk dat je reageert, man. En hoe! Jij ook bedankt voor deze fijne reactie. Veel genade en verbinding wens ik je toe. Groetjes Wim

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *